Suriye Dosyasında Ahmed Eş-Şara Kimdir?

Askeri Kıyafetten Takım Elbiseye; Suriye Dosyasında Ahmed Eş-Şara Kimdir ?

10.03.2026

Sevgil Alçın

         Kameralardan kaçtığı dönemdeki adıyla Ebu Muhammed el-Colani, resmi adıyla ise Ahmed

Eş-Şara, günümüz Suriye’sinin dönüşüm sürecinde önemli bir yerde bulunan isimlerden biridir. Peki

Ahmed Eş-Şara’yı bugün Suriye devlet başkanlığına taşıyan süreç nasıl işledi?

1982’de Suudi Arabistan’ın Riyad şehrinde doğan Eş-Şara’nın babası petrol mühendisi, annesi ise

coğrafya öğretmeniydi. Ailesi Suriyeli olan Eş-Şara gençlik yıllarını Şam’da geçirdi. Mahallesindeki

camide dini eğitim aldıktan sonra, 2003’te Irak’ı işgal eden Amerika Birleşik Devletleri’ne karşı

savaşmak üzere Irak’a geçti ve El-Kaide bağlantılı yapılara katıldı. 2006’da ABD güçleri tarafından

yakalanarak Musul yakınlarındaki Bucca Kampı’nda yaklaşık dört yıl tutuklu kaldı. Bu kamp, ilerleyen

yıllarda Suriye ve Irak sahasında etkili olacak birçok ismin bir arada bulunduğu bir merkez olması

açısından da dikkat çekicidir.Serbest bırakılmasının ardından Suriye iç savaşının başlamasıyla birlikte

2012’de El-Kaide’nin desteğiyle El-Nusra Cephesi’ni kurdu. Bu gelişme üzerine ABD, o dönemki bilinen

adıyla Ebu Muhammed el-Colani’yi “özel olarak belirlenmiş küresel terörist” ilan ederek başına 10

milyon dolar ödül koydu. Uzun süre kamuoyundan uzak duran Eş-Şara, 2016’da ilk kez yüzünü

gizlemeden kamera karşısına çıktı ve El-Nusra’nın El-Kaide ile bağlarını kopardığını açıkladı. Amacının

küresel cihat değil, Esad rejimini devirmek ve Suriye merkezli bir yapılanma kurmak olduğunu ifade

etti.2017’de kendisine bağlı grupları birleştirerek Heyet Tahrir el-Şam (HTŞ)’ı kurdu. Bu karar, hem

bölgedeki halk hem de diğer silahlı gruplar açısından önemli bir kırılma noktasıydı. HTŞ kurulduktan

sonra İŞİD ve El-Kaide bağlantılı unsurlarla da çatışmaya girdi. Ancak HTŞ’yi bu yapılardan ayıran

temel özellik, kontrol ettiği bölgelerde idari bir yapı oluşturmaya yönelmesi oldu. “Suriye Kurtuluş

Hükümeti” adı altında sağlık, eğitim ve altyapı hizmetleri organize edilmeye çalışıldı; sanayi

faaliyetleri ile ithalat ve ihracatın artırılmasına yönelik adımlar atıldı. Bu durumun en net örneği

İdlib’de görülmektedir. Bu tablo, kurulan yapının yalnızca kısa vadeli bir direniş hareketi değil, uzun

vadeli bir teşkilatlanma hedefi taşıdığını göstermektedir. Ayrıca Eş-Şara’nın “çeşitlilik güçtür”

yönündeki açıklamaları doğrultusunda, HTŞ kontrolündeki bölgelerde farklı etnik ve dini gruplara

yönelik daha kapsayıcı bir söylem geliştirilmeye çalışılmıştır.Tüm bu gelişmelerin ardından 8 Aralık

2025’te Esad rejimi yıkılmış ve 61 yıllık Baas iktidarı sona ermiştir. Suriye gibi bölgesel dengelerin

merkezinde bulunan bir coğrafyada yaşanan her gelişme kısa sürede bölgesel hatta küresel bir

meseleye dönüşebilmektedir. Bu yönüyle bugün geçici hükümetin başında bulunan Ahmed Eş-

Şara’nın son derece kritik ve ağır bir misyon üstlendiği açıktır.Rejim değişiminin ardından uluslararası

alanda da yeni bir süreç başlamıştır. Suriye’ye yönelik özellikle ABD ve Avrupa Birliği kaynaklı

yaptırımlar, savaş yıllarında ülke ekonomisini ciddi biçimde zorlamıştı. Geçiş süreciyle birlikte bazı

yaptırımların kademeli olarak askıya alınması ve özellikle insani yardım, enerji ve yeniden inşa

alanlarında muafiyetlerin genişletilmesi gündeme gelmiştir. Ancak yaptırımların tamamen

kaldırılması; siyasi geçişin kapsayıcılığına, güvenlik reformlarına ve yeni yönetimin uluslararası

sisteme entegrasyonuna bağlı olarak şekillenmektedir.

Yaklaşık on beş yıl gibi görece kısa bir sürede imajında ve siyasi konumunda büyük bir dönüşüm

yaşayan Eş-Şara, askeri kimlikten siyasi liderliğe evrilen bir figür olarak Suriye’nin ve dolaylı biçimde

bölgenin kaderinde belirleyici bir konuma gelmiştir. Önümüzdeki 4–5 yıl, hem onun liderliğinin hem

de “yeni Suriye”nin ne ölçüde kalıcı ve istikrarlı olacağını gösterecektir.

KAYNAKÇA;

1. https://www.turkiyearastirmalari.org/2025/02/18/yayinlar/infografik/ahmed-sara-kimdir/

2. https://www.youtube.com/watch?v=KbCrq8G5qsw

3. https://www.youtube.com/watch?v=jBEBZPR5Bo4&t=286s