ABD ile Rusya Arasında Türkiye

ABD ile Rusya Arasında Türkiye:

Önümüzdeki 10 Yılda Denge Siyaseti, Enerji Güvenliği ve

Jeopolitik Yön Arayışı

Arda Ragıp

15.02.2026

       Son yıllarda uluslararası sistem hızla tek kutuplu yapıdan uzaklaşarak daha parçalı ve

rekabetçi bir görünüme büründü. ABD-Çin rekabeti, Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu’daki

yeniden hizalanmalar ve enerji piyasalarındaki dönüşüm, devletlerin dış politika tercihlerini

yeniden şekillendiriyor. Bu değişimden en doğrudan etkilenen ülkelerden biri ise Türkiye.

Coğrafi konumu, NATO üyeliği, Rusya ile ekonomik bağları ve Orta Doğu ile Avrupa

arasındaki geçiş rolü, Türkiye’yi çok katmanlı bir jeopolitik denge içinde hareket etmeye

zorluyor.

Önümüzdeki on yılın en belirleyici unsurlarından biri, Türkiye’nin denge siyasetini ne ölçüde

sürdürebileceği olacak. Ankara son dönemde ne Batı’dan tamamen kopan ne de Rusya-Çin

eksenine yaklaşan bir çizgi izliyor. Bunun yerine farklı güç merkezleri arasında manevra alanı

yaratmaya çalışan esnek bir dış politika tercih ediliyor. Bu yaklaşım kısa vadede hareket

özgürlüğü sağlasa da uzun vadede kurumsal ittifakların zayıflaması ve stratejik belirsizlik

gibi riskler barındırıyor.

Bu jeopolitik yön arayışının merkezinde ise enerji güvenliği yer alıyor. Türkiye’nin Rusya’ya

dayalı doğal gaz bağımlılığını azaltma çabası; ABD’den LNG alımı, Azerbaycan gazı, Doğu

Akdeniz denklemi ve yenilenebilir enerji yatırımlarıyla birlikte çok boyutlu bir dönüşüme

işaret ediyor. Ancak bu süreç gerçek anlamda bağımsızlıktan ziyade bağımlılığın dağıtılması

anlamına geliyor (IEA, 2023). Önümüzdeki on yılda Türkiye’nin küresel konumunu

belirleyecek kritik eşik, enerji çeşitlendirmesini yerli üretim ve teknolojik dönüşümle

destekleyip destekleyemeyeceği olacak.

ABD ile ilişkilerde ise yeni bir denge arayışı öne çıkıyor. Washington açısından Türkiye hâlâ

NATO’nun güney kanadı ve Orta Doğu’ya erişim bakımından vazgeçilmez bir aktör. Ankara

açısından ise ABD; finansal sistem, savunma teknolojisi ve Batı kurumlarıyla entegrasyon

açısından kritik önem taşıyor. Buna rağmen taraflar arasındaki güvensizlik tamamen ortadan

kalkmış değil. Bu nedenle ilişkilerin yönü, klasik bir stratejik ortaklıktan ziyade kontrollü

karşılıklı bağımlılık çerçevesinde şekillenmeye devam ediyor .

Rusya ile ilişkiler de benzer bir ikili karakter taşıyor. Enerji, turizm ve ticaret alanlarında

derin bağlar sürerken; Suriye sahası, Karadeniz güvenliği ve NATO dengesi gibi başlıklarda

rekabet devam ediyor. Bu durum Türkiye’yi ne tam müttefik ne de tam rakip olan hibrit bir

ilişki modeline itiyor. Önümüzdeki dönemde Rusya’nın küresel sistemdeki konumuna bağlı

olarak bu ilişkinin ya daha sınırlı bir ekonomik ortaklığa dönüşmesi ya da jeopolitik riskler

nedeniyle daralması mümkün görünüyor.

Çin faktörü ise Türkiye’nin uzun vadeli yöneliminde giderek daha görünür hâle geliyor.

Kuşak ve Yol girişimi, artan ticaret hacmi ve teknoloji yatırımları Türkiye için fırsatlar

sunarken; Batı ile ilişkilerde denge sorunu yaratma potansiyeli de taşıyor. Bu nedenle

Türkiye’nin Çin ile ilişkisi büyük olasılıkla ekonomik pragmatizm ile siyasi mesafe

arasında şekillenecek.

İç politik dinamikler de dış politikanın yönünü belirlemeye devam edecek. Ekonomik

kırılganlıklar, seçim döngüleri ve güvenlik kaygıları, dış politika tercihlerini zaman zaman

hızlandırabilir ya da sınırlayabilir. Ancak uzun vadede Türkiye’nin jeopolitik yönünü

belirleyen asıl unsur, liderlerden ziyade yapısal zorunluluklar ve coğrafi gerçeklik olacak.

Tüm bu unsurlar birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye’nin önümüzdeki on yılda tek bir blok

içinde konumlanan bir ülke olmaktan ziyade çok kutuplu sistemde denge arayan bir orta

güç olarak hareket etmesi daha olası görünüyor. Bu strateji doğru yönetildiğinde Türkiye’ye

diplomatik esneklik ve ekonomik fırsatlar sağlayabilir; yanlış yönetildiğinde ise yalnızlaşma,

ekonomik baskı ve güvenlik kırılganlığı risklerini artırabilir.

Bugün gelinen noktada Türkiye’nin özellikle güvenlik, finans ve enerji dengeleri açısından

ABD ile görece daha yakın bir konumda olduğu söylenebilir. Ancak bu yakınlık, tam

anlamıyla kurumsallaşmış bir stratejik ittifaktan ziyade çıkarların kesiştiği fakat karşılıklı

güvensizliğin sürdüğü pragmatik bir ilişki niteliği taşıyor. Donald Trump döneminde öne

çıkan kişisel diplomasi ve pazarlık odaklı yaklaşım, temasları hızlandırsa da bu durum kalıcı

bir ittifak mimarisi yaratmış değil.

Bu nedenle Türkiye’nin önündeki asıl mesele, büyük güçler arasındaki dengeyi yalnızca

diplomatik manevralarla değil, ekonomik ve teknolojik kapasite artışıyla sürdürebilmek.

Dış politikada gerçek hareket alanı ancak güçlü bir üretim yapısı, yüksek katma değerli

sanayi, enerji çeşitliliği ve finansal dayanıklılıkla mümkün olabilir. Aksi hâlde denge siyaseti,

stratejik esneklikten ziyade kırılgan bir bağımlılık yönetimine dönüşme riski taşır.

Önümüzdeki on yıl bu açıdan belirleyici olacak. Türkiye’nin denge arayan bir orta güç

olarak mı kalacağı, yoksa üretim ve teknoloji kapasitesini artırarak daha bağımsız

hareket edebilen bir aktöre mi dönüşeceği, büyük ölçüde ekonomik dönüşümün başarısına

bağlı görünüyor. Türkiye’nin küresel sistemdeki gerçek yeri de bu dönüşümün sonucunda

şekillenecek.,

Kaynakça;

1-Aydın, M., & Açıkmeşe, S. A. (2022). Turkish foreign policy in a changing international

order. International Affairs, 98(3), 985–1002. https://doi.org/10.1093/ia/iiac062

2-IEA. (2023). Turkey energy profile. International Energy Agency. https://www.iea.org

3-Kirişci, K. (2019). Turkey and the West: Fault lines in a troubled alliance. Brookings

Institution Press.

4-Öniş, Z., & Kutlay, M. (2020). The dynamics of emerging middle-power influence in regional

and global governance: The paradoxical case of Turkey. Third World Quarterly, 41(1), 1–20.

https://doi.org/10.1080/01436597.2019.1660630

5-World Bank. (2024). World development indicators: Turkey. https://data.worldbank.org